شرکت عمران و مسکن سازان استان یزد

شركت عمران و مسكن سازان  استان يزد بر اساس مصوبه شماره 47286 /ت/457 مورخ 8/5/68 هيات دولت جهموري اسلامي ايران و با هدف كارگزاري فعاليتهاي مربوط به توليد مسكن در آبانماه 1371 باسرمايه اوليه 120000000 ريال منقسم به 1200 سهم يكصد هزار ريالي با تركيب سهام به شرح ذيل تاسيس گرديد .

   -   34%   متعلق به وزارت مسكن و شهرسازي  
   -    15%  متعلق به شركت آب منطقه اي يزد
   -   36%   متعلق به سازمان همياري شهرداريهاي استان يزد 
   -    15%  متعلق به شهرداري يزد

  هدف از تشكيل شركت در ابتدا فعاليت در زمينه تامين  منابع مالي طرح انتقال آب به يزد بود كه بعد از تاسيس موسسه كوثر اين مهم به آن موسسه  واگذار و رسالت احياء بافت قديم و مرمت بناهاي تاريخي و ارزشمند به عهده شركت محول شد .

اقدامات اوليه :

شركت در ابتدا اقدام به شناسايي اراضي قابل تملك و عمران در استان و خارج از استان نمود تا از طريق اجراي پروژه هاي در آمدزا و با جلب مشاركت بخش خصوصي بتواند در راستاي اهداف و سياستهاي عمراني به فعاليت بپردازد . از جمله اقدامات  انجام شده عبارتند از :

  -  طراحي و آماده سازي اراضي 93 هكتاري صفائيه   
  -  پروژه سايت جديد سوار كاري 
  -  پروژه ترمينال مسافربري يزد
  -  طراحي و آماده سازي اراضي مجاور بلوار 17 شهريور
  -  طراحي و آماده سازي اراضي 50 هكتاري محمد آباد ( محل و استقرار كارگاههاي مزاحم شهري )
  -  طراحي و آماده سازي اراضي 40 هكتاري بافق
  -  طراحي و آماده سازي 40 هكتاري اردكان
  -  طراحي و آماده سازي اراضي شاهديه
  -  پروژه اجرايي آماده سازي اراضي 170 هكتاري آزادشهر
  -  پروژه مجموعه مسكوني 120 واحدي صفائيه ( مجتمعهاي صدف و سرو )

به غير از موارد ذكر شده در مورد تعداد پروژه ديگر نيز اقدامات مطالعات مقدماتي و پيگيريهاي لازم انجام گرديده 
كه به دليل مشكلات اعتباري ، حقوقي و اداري ، امكان شروع عمليات اجرايي ميسر نشده است . از آن جمله است :

• پروژه مجموعه مسكوني 117 هكتاري غرب امامشهر
• طراحي و اجراي سيتي هال
• پايايه مسافربري نجف آباد
• مجموعه تجاري باستان
• مجموعه تجاري مسكوني ماركار
• احداث پاركينگ خيابان قيام
• بازسازي سراي موقوفه خان كهنه
• پروژه كارخانه درخشان
و.....

در آذر ماه 1374 مجمع عمومي شركت تشكيل و با توجه به سياستهاي وزارت مسكن و شهرسازي و به منظور جلوگيري از توسعه بي رويه شهرها و حفظ بافتهاي تاريخي وظايف به شرح زير به عنوان فعاليت و خط مشي شركت تعيين شد :
1- تهيه طرح ساماندهي جهت مناطق تاريخي و ارزشمند .
2- تملك واحد هاي فرسوده واقع در محله هاي قديم و تهيه طرح و اجراي مجموعه مسكوني با مشاركت شركتهاي تعاوني و مسكن كاركنان صنايع و بخش خصوصي .
3- تهيه طرح نوسازي براي احياء بافت قديم و تمركز فعاليتهاي مربوطه در شركت مسكن سازان .
4- مطالعه ارزشهاي شهر سازي و معماري موجود در بافت قديم و ارتقاء كيفي طراحيها از طريق برگزاري مسابقات طراحي براي مجموعه هاي مسكوني و خدماتي در بافت قديم . 
5- شناسايي و مرمت ابنيه ارزشمند به منظور تعريف كاربري مورد نياز امروز و استقرار محل اداري شركت در بافت قديم .
دراين جلسه افزايش سرمايه شركت تا سقف 8000 ميليون ريال تصويب و تركيب سهامداران به شرح زير موافقت گرديد .

•  سازمان عمران و بهسازي شهري 49%
•  شركت ايجاد محيط 11%
•  شركت سرمايه گذاري مسكن 20%
•  شهرداري يزد 10%
•  سازمان همياري شهرداريهاي استان يزد 10%

از اين پس فعاليتهاي شركت عمدتاً به سوي احياء بافت شهري و مرمت بناها ي با ارزش هدايت شد فهرست پروژه هايي كه تاكنون به مرحله اجرا در آمده و يا در دست انجام است به شرح زير ميباشد . 

بخش الف) احياء بافت شهري

رها كردن ابنيه قديمي و باغها در بافت تاريخي شهر يزد سبب به وجود آمدن مخروبه هاي وسيع در درون محله هاي قديمي شده است كه به جهت توسعه شهر در بخش مسكن و تخليه فضاهاي مسكوني در بافت تاريخي ،روند پيشروي اين مخرو به ها روز افزون شده است .از آنجائيكه غالب محله هاي قديمي شهر در هسته مركزي شهر و مجاورت آن واقع شده است و اراضي رها شده به راحتي مي توانند از امكانات اوليه شهري «آب ،برق ، گاز، تلفن، فاضلاب،خدمات شهري و غيره .... »بهره برداي كنند،از سال73 شركت مسكن سازان يزد در تملك و آزاد سازي و ايجاد دسترسي  مناسب براي اراضي مذكور ،پيشگام شده و سرمايه گذاري زيادي را انجام داد وسپس اقدام به واگذاري اراضي به تعاوينهاي مسكن ادارات نمود.
 لازم بذكراست شركت مسكن سازان يزد از معدود شركتهايي است كه عمده فعاليت خود را براي مرمت واحياء بناها وبافتهاي شهري متمركز نموده است . بديهي است مداخله در بافتهاي تاريخي تنها با مرمت تك بناها كافي نبوده وتأثير گذاري آن محدود است لذا مقرر است برنامه احياء محلات نيز با وسعت لازم تداوم يابد .

• طرح تجميع محله تل
• طرح تجميع واحد هاي مسكوني در محله ايلچي خان
• طرح مسكوني گودال شهرياري
• طرح تجميع واحد هاي مسكوني در محله نظر كرده
• طرح تجميع محله ابوالمعالي
• طرح تجميع خلف باغ

بخش ب ) مرمت ابنيه باارزش :

حمام خان
خانه مويد اعلايي
حسينيه ناظم التجار
خانه زرگر يزدي
عمارت باغ مرشد
خانه  عطائيان
خانه اولياء
خانه علومي
خانه رشتيان
خانه هوشمند
خانه شكوهي
 
بخش ج) طرحهاي ملي:

1- طرح ساماندهي وبهسازي ميدان اميرچقماق وبافت قديمي پيرامون آن

-  مجموعه چقماقيه معروف به اميرچقماق درمركز شهريزد كنوني ودرضلع جنوب شرق شهريزد قديم (( برج وبارو )) واقع شده است .
- اين مجموعه تاريخي كه ازعهد تيموريان (ه ق  841 ) به ميراث مانده است به همت  همسروي  "ستي فاطمه " ساخته شده است وشامل ؛ تكيه ،مسجد ، حمام ، آب    انبار ، بازاچه ، كارونسرا وميدان تكيه ميباشد .
-  طرح ساماندهي وبهسازي اين مجموعه باارزش براساس سياستهاي دولت درراستاي توسعه صنعت توريست وباز زنده سازي بافت پيرامون آن برنامه ريزي گرديده است .
- مديران سياستگذاري دراين طرح عبارتند از ؛ ميراث فرهنگي وگردشگري، مسكن وشهرسازي وشهرداري يزد كه درهدايت پروژه نقش بسزائي دارند .
- به سبب واقع شدن اين مجموعه درتقاطع دوخيابان مركزي شهر كه داراي بارترافيكي نسبتا سنگيني ميباشد ، درطرح مذكور دوخيابان انحرافي جهت دسترسي بدون ورود به ميدان لحاظ شده است .
- درجريان اجراي اين پروژه ملي كه با سرمايه گذاري ازطريق اوراق مشاركت انجام خواهد شد بسياري از بناهاي باارزش درون بافت پيرامون آن تملك شده است كه باتغيير كاربري آنها وترغيب بخشهاي خصوصي سبب رشد وتوسعه افتصادي واجتماعي خواهد گرديد .
- شركت مسكن سازان علاوه بر تقبل اجراي پاره اي ازعمليات درتملك تعداد زيادي ازبناهاي باارزش وشاخص درمجموعه اميرچقماق وهمچنين تعدادي از خانه هاي قديمي داراي ارزش معماري بارز را ، ازمحل اعتبارات سازمان عمران وبهسازي شهري تملك نموده است ونسبت به مرمت واحياء آن اقدام كرده است .
- ازجمله خانه هاي قديمي تملك شده دراين طرح توسط شركت مسكن سازان ، خانه هاي ، اولياء ، هوشمند و شكوهي وغيره ميباشد .
 
2- طرح و اجراي بهسازي و ساماندهي مسجد جامع بافت پيرامون آن

- طرح و اجراي بهسازي و ساماندهي مسجد جامع  و بافت پيرامون آن در راستاي اهداف شركت سازمان يافته اي نشعت گرفته از سياست هاي دولت در پيشبرد صنعت توريست و باز زنده سازي محله هاي قديمي ميباشد كه تاثير زيادي در ايجاد شاخصاهاي توسعه يافتگي شهريزد خواهد داشت .
- ارگانهاي ذيربط وذيصلاح درطرح وبرنامه ريزي اين پروژه عبارتند از ميراث فرهنگي ، مسكن وشهرسازي ، سازمان ايرانگردي وجهانگردي وشهرداري .
- بنابرتصميمات اخذ شده از سوي مديران برنامه ريزي ، اين طرح درقالب سرمايه گذاري به صورت اوراق مشاركت به اجرا درمي آيد .
- محدوده تحت پوشش اين طرح ازسوي مشاور (( مهندسين مشاور راد)) ومسئولين ذيربط تعيين گرديده است كه عمدتا بازارچه ها وخانه هاي قديمي وكارونسراي باارزش راشامل ميشود ، تغيير كاربري درابنيه محدوده طرح ميتواند امكان بهره برداري از قضاها رابراساس نيازهاي امروز تامين كند .
- كارفرما دراين پروژه ، سازمان عمران وبهسازي شهري ميباشد .

3- طرح نوسازي وساماندهي بلوار بسيج و بافت حاشيه آن

درسال 1368 جهت ايجاد ارتباط خيابان كاشاني به خيابانهاي سلمان ومهدي وكم كردن بارترافيكي خيابان كاشاني وهمچنين بلوار منتظر قائم ، اقدام به احداث بلوار بسيج گرديد كه متاسفانه مكانيابي آن از مسيرمناسبي انتخاب نشده وبه اجرا درآمد .
اين بلوار ، يكي از بافتهاي قديمي شهر راكه ازجهت تداخل روابط اجتماعي مسلمانان وزرتشتيان اهميت ويژه اي داشت ازهم جدا نمودكه باعث جدائي طلبي كساني شد كه سالها درمجاورت يكديگر زندگي ميكردند .
به جهت منظر ناموزون وناراحت كننده ايجاد شده درجريان احداث بلوار مذكور كه عمدتا خانه ها وكوچه هاي نيمه مخروبه ومتروكه بود ، ازسوي ميراث فرهنگي وشهرداري اقداماتي هرچند ناكامي صورت گرفت ولي بعلت وسعت محدوده عملياتي مقرر گرديد تابه صورت اوراق مشاركت سرمايه گذاري انجام پذيرد ودرچند مرحله ساماندهي و بهسازي وحتي درپاره اي ازموارد نوسازيهاي صورت بگيرد .
شركت مسكن سازان يزد باحمايت سازمان عمران وبهسازي شهري اقدام به خريد اراضي مجاور آب انبار بسيج كه هم اكنون يكي ازشاخصهاي سنبليك اين بلوار است ، نموده انسبت به احداث يك مجموعه تجاري فرهنگي اقدام نمايد .
محدوده اجراي طرح مذكور حدود 5000 مترمربع ميباشد.
برآورد مقادير عملياتي ومالي اين پروژه دردست اقدام است تادرآينده اي نزديك به پيمان ويامشاركت اجرائي گذاشته شود .
ايجاد ارتباط بافت قديمي ومعابر دوطرف بلوار باهم كه نوعي ترميم شبكه شهري قديمي و اتصال روابط قطع شده ميباشد ، يكي ازاهداف اصلي طرح لحاظ شده است .
كارفرما دراين پروژه ، سازمان عمران وبهسازي شهري ومشاور طرح ، مهندسين مشاور امين ميباشند .

بخش د) نوسازي در بافت قديم :

- مجموعه اداري بيرجندي در ميدان مارکار
- مجموعه تجاري ده واحدي در مجاورت بلوار بسيج
- مجموعه 33 واحدي چهارمنار
- 13 واحدي نظر کرده ( شرکت تعاوني ميراث فرهنگي )
- تعدادي ديگر که در آستانه انتخاب شريک براي ساخت مي باشد.

بخش د) تملك واحد هاي با ارزش  و املاك واقع در طرح :

تملك بيش از 213000 متر مربع از بناهاي واقع در بافت قديم و فرسوده            شهري ،همچنين اراضي داراي كاربري مسكوني در يزد از جمله عمارت و باغ           مرشد ، خانه زرگر يزدي ( خانه مهر ) ، حمام خان و ..... كه مرمت و باز سازي شده و يا مجتمعهاي مسكوني و تجاري لاله ، سرو ، صدف ،سحر مجتمع محله تل و خيابان 12 متري لب خندق كه با همكاري ساير ارگانها احداث گرديده است . قابل ذكر است كه بيش از 100 هزار متر مربع از اين اراضي به اشخاص حقيقي و يا حقوقي واگذار شده و به فروش رفته است .

بخش هـ ) ساير پروژه هاي شهري :

•  پروژه 12 متري لب خندق
•  پروژه بدنه سازي باغ دولت آباد
•  مرمت بازارچه حاجي قنبر
•  مرمت راسته اصلي بازار خان
•  مجموعه مسكوني مشروطه
•  مرمت خانه نيكپور
•  مرمت خانه هوشمند
•  پروژه 16 واحدي سحر
•  پروژه 80 واحدي سپهر

بخش و)فعاليتهاي خارج از استان :

•  مرمت پل قديم دزفول
•  مرمت بقعه يعقوب ليث (شاه ابوالقاسم)دزفول
•  مسجد لب خندق دزفول

بخش ز ) نمايندگي شرکت عمران و بهسازي شهري ایران:

شرکت عمران و مسکن سازان استان يزد به نمايندگي از شرکت مادر تخصصی عمران و بهساز ي شهري وزارت مسکن و شهر سازي کليه برنامه عملياتي آن شرکت را در محدوده استان يزد اجرا مي کند.